Twee jaar geleden, op 1 juni 2005, werd voor de eerste keer in 200 jaar een nationaal referendum gehouden. Het onderwerp was de Europese Grondwet, een verdrag waarin nieuwe afspraken stonden beschreven voor betere Europese samenwerking. De meeste politieke partijen in de Tweede Kamer steunden deze veranderingen, maar een grote meerderheid van de Nederlanders stemden tegen.

Sindsdien lijkt de Nederlandse politiek zo geschrokken dat het z’n kosmopolitische houding lijkt te hebben ingeruild voor koppige argwaan.

Dit boekje schrijf ik uit zorg over die situatie. De afwachtende houding

richting de rest van de wereld bevalt me niet en lijkt me niet het juiste antwoord op het ‘nee’.

Ik schrijf het ook uit een vorm van verantwoordelijkheidsgevoel. Het feit dat het referendum over de Europese Grondwet is gehouden was immers het gevolg van een initiatief waar ik medeverantwoordelijk voor was. Samen met Farah Karimi (GroenLinks) en Niesco Dubbelboer (PvdA) diende ik in 2003 een initiatief-wetsvoorstel in dat uiteindelijk leidde tot het referendum. Sindsdien hebben alle debatten over Europa voor mij een extra lading gekregen.

De uitslag van 2005 wierp voor Nederland en Europa belangrijke vragen op. Waarom heeft Europa nu het nadeel van de twijfel gekregen? Welke rol moet Europa spelen in de wereld, en wat is de positie van Nederland daarin? Hebben kleine landen eigenlijk nog wel invloed in de grote Europese Unie? En wat zei de uitslag van het referendum over de staat van de Nederlandse democratie?

Op dit moment wordt er hard gewerkt aan een nieuw Europees verdrag, om de verworpen grondwet te vervangen. Wat zou daar in moeten staan? En moet de politiek straks opnieuw een raadplegend referendum organiseren?

Een antwoord op deze en andere vragen in Voortrekkers en Baanbrekers. U kunt het boekje op de site bestellen voor slechts 5 euro (u betaalt geen verzendkosten).